CPA yookaan qoodama galii yommuu 10% taphattoota ji'a hunda dhiisan
Gorsitoota
Hanga 10% taphattoota ji'aan harkisaa jiran, qoodama galii 35% ji'aan 80 waggaa lamaaf 258 argata, kunis CPA 200 caalaa ji'a 12tti.
- 258qoodama galii waggaa lamaaf
- 280qoodama galii guutummaa jireenyaa irratti
- 10.0giddugaleessa ji'oota taphataan harkaa qabu
Haalli jijjiiramaa filannoo moodelii harkisa
Qabxiileen harkisaa kallattiin kan murteessan yoo ta’u, moodelii kaffaltii gorsaa galii isaa guddisuu danda’u filachuu gargaara. Akka lakkoofsota ijoo agarsiisanitti, harkisni giddugaleessaan ji’a kudhan tura. Turri kun CPA tasgabbii qabu yookaan qoodama galii dhibbeentaa irratti hundaa’e yeroo dheeraatti galii baay’ee kennuu isaa murteessa. Gabatni gadii kun galii walitti qabame moodelii lamaanii agarsiisa. Qoodama galii taphattoota harkisaa isaanii itti fufan hanga jiraniitti harka qajeelaa waliin walitti qabama, CPA immoo qabeenya harkaa hatattamaan kenna. Gorsaaleen qabeenya harkaa hatattamaa fi humna walitti qabuu yeroo dheeraa harkisaa dhaggeeffattoota isaanii irratti hundaa’uun madaalu qabu. Qajeelfamaa hayyamaa ilaaluuf galmee walgahii hayyamaa ilaalaa.
| Booda | CPA | Qoodama galii, walitti fudhame |
|---|---|---|
| Ji’a 3 | 200 | 76 |
| Ji’a 6 | 200 | 131 |
| Ji’a 12 | 200 | 201 |
| Ji’a 24 | 200 | 258 |
| Ji’a 36 | 200 | 274 |
Hubannoo bakka walqabatee
Ji'a jijjiiramaa yeroo qoodamaan galii walii galaan ol'aantummaa qabeenya harkaa CPA irra caalu agarsiisa. Haala kana keessatti, qoodamaan galii ji'a lammataffatti CPA caala. Yeroo kana dura, CPA gatii yeroo hunda ol'aanaa kenna. Ji'a lammataffatti booda, qoodamaan galii sochii taphattoota itti fufiinsa qabu irraa kan ka'e galii waliigalaa guddaa uuma. Gorsaawwan hawaasa taphattoota ol'aantummaa qaban qoodama galiitiin fayyadamu, sababni isaa jireenya taphattootaa dheeraa ta'uun baasii waliigalaa ol'aansuuf. Isaan harkisii gadi aanaa qaban, taphattootni yeroo harkisuu isaanii dura maallaqa argachuuf CPA filachuu danda'u. Galmee walgahii ol'aanaa kun akkamiin ji'a lammataffatti walitti dhufuu isaanii agarsiisa.
Haala qabatee haala jijjiira
Seerota qajeelfamaa adda addaa galii gahumsaa irraa argamu irratti dhiibbaa guddaa qabu. Haala guddina qoodama harkaa gadiitti deebisuu, yoo kufaatni jalqabaa injifannoo itti aanu caalu, kaffaltii ji'aan akka hir'atu taasisa. Kaffaltiiwwan bulchiinsaa qoodama galii gorsaan argatu dabalataan akka hir'isu taasisa. Haalli kun galii gahumsaa taphattoota hojii irra oolan tokkittiin hir'isa, yeroo qoodama galii CPA caaluutti jijjiiramuuf akka dheeraatu taasisa. Gorsaan haala jijjiiramaa hordofuun qoodama galii ammallee filannoo gaarii akka ta'e murteessuuf lakkoofsa madaalamaa qopheessuu qaba. Yoo haalli jijjiiramaa ol'aanaa ta'ee haala qajeelfamaa cimaa waliin walitti dhufu, CPA kaffaltii hatattamaa argachuuf filannoo caalaa ta'uu danda'a.
Haala tajaajilaa hawaasaf hojii irra oolchuu
Galmee walgahii taphattootaa galii eegamaa lakkaa'uuf fakkeenya ta'u, galmee gabaa hundaaf miti. Hawaasni gorsaa tokkoo tokkoo haala qabeenya harkaa adda ta'e qabaachuu danda'a, kunis filannoo haala tajaajilaa gaarii irratti dhiibbaa ni godha. Hawaasni qabeenya harkaa ol'aanaa qabu CPA filachuu isaaf kaffaltii hatattamaan argachuuf ni gargaara. Hawaasni qabeenya harkaa gad-aanaa qabu qoodama galii irraa bu'aa argata, sababni isaas galiiwwan walitti fufiinsaan yeroo dheeraa keessatti ni dabalu. Gorsaawwan odeeffannoo qabeenya harkaa isaanii ofii qorachuun ji'a jijjiiramaa isaanii adda baasuu qabu. Tarkaanfii lakkaa'ame kana waliin hayyama CPA ammaa wal bira qabuun, haala kaffaltii isaanii fi haala sochii hawaasa isaanii waliin walsimuuf gargaara.
Gaaffii
Qoodama galii yoom CPA caalaa?
Qoodama galii CPA ni caala, yommuu galiiwwan walitti fufiinsaan sochii taphattootaa irraa argamu ol'aanaa CPA caalaa. Fakkeenya kana keessatti, jijjiirri ji'a lammaffaa irratti raawwatama, kunis haala qabeenya harkaa lakkoofsa ijoo keessatti agarsiifameen kaka'ame.
Qabeenya harkaa filannoo irratti akkamitti dhiibbaa godha?
Qabeenya harkaa ol'aanaan yeroo taphattoonni galii uumaniif ni gabaabsa, kunis CPA kaffaltii hatattamaan argachuuf ni gargaara. Qabeenya harkaa gad-aanaan yeroo galii uumuu ni dheereessa, kunis qoodama galii yeroo dheeraa keessatti bu'aa qabeessa taasisa, sababni isaas galiiwwan walitti fufiinsaan ni dabalu.
Kaffaltiin hayyamaa bu'aa jijjiira?
Eeyyee. Kaffaltiin bulchiinsaa fi qajeelfamni kaffaltii gadi-fageenyaa (negative carryover) galii qoodama galii irraa haaftu. Jijjiiramni kunniin galii hojii irra ooluu gadi buusu, kunis yeroo jijjiiramaa akka dheeratu yookaan CPA akka caalaa hawwataa ta'u ni danda'a.
Galmee walgahii taphattootaa hundaaf ni hojjetaa?
Lakki. Galmee walgahiin kun haala lakkaa'inaa haala qabeenya harkaa adda ta'eef agarsiisa. Bu'aan dhugaa sochii hawaasa dhuunfaa irratti hunda'a, gorsaawnis haala qabeenya harkaa fi galii isaanii ofii fayyadamuun haala tajaajilaa gaarii isaanii adda baasuu qabu.
Lakkoofsa hundi galmee kanaa herrega qajeelfama gosa tajaajilaa fi odeeffannoo hordoffii hayyama keenyaan hojjetame, hundi isaa akkaataa lammaffaatin mirkaneeffame. Qajeelfama ilaali.